Tijdschrift EREdienst

Tijdschrift EREdienst

Het tijdschrift

Het tijdschrift EREdienst verschijnt zes keer per jaar in de even maanden onder verantwoordelijkheid van de redactie. Het blad is bestemd voor kerkmusici en alle anderen die met de eredienst te maken hebben: kerkenraden, liturgiecommissies en meelevende gemeenteleden.

In het blad worden allerhande liturgische en kerkmuzikale onderwerpen behandeld, zoals gezangen, formulieren, orden van dienst en manieren van avondmaalsviering. Ook bevat het verenigingsorgaan artikelen over zaken waar specifiek kerkorganisten mee te maken hebben. Bijvoorbeeld: het maken van een eenvoudige harmonisatie, literatuurspel in en rondom de dienst. Tevens staan in regelmatig besprekingen van nieuw gebouwde orgels. De nadruk ligt daarbij op orgelbouwnieuws uit de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), de Nederlands Gereformeerde en de Christelijk Gereformeerde Kerken.

De inhoud van het laatste nummer vindt u hieronder.

Kopij

Kopij dient de 20ste van de maand voorafgaande aan de verschijning in het bezit te zijn van de eindredacteur. Het blad bevat geen agenda voor concerten. Wel worden (voorzover de ruimte het toelaat) korte persberichten opgenomen. Toezending van persberichten graag digitaal!

Abonnement

Een abonnement op EREdienst kost 45 euro per jaargang. Voor een abonnement mail naar secretariaat@eredienst.com
Digitale versies (bijv. pdf’s) van artikelen worden niet verstrekt. Wel kan men (voor zover voorradig) een los nummer aanschaffen voor 9 euro. U kunt het gewenste nummer aanvragen via secretariaat@eredienst.com.
Het bedrag dient u over te maken op bankrekening NL 72 RABO 0118 364 561 t.n.v. Ver van Geref Kerkmusici te Deventer, o.v.v. het gewenste nummer. Vermeld ook uw adresgegevens.

Inhoud laatste en eerdere nummers

 

Januari 2021

Januari 2021

De ‘Intonatie’ van de hand van Jan Smelik gaat over de invloed van de coronacrisis op het werk van de organist. Erik Zwiep hield op de jaarvergadering in september 2020 een verhaal over de vesperpraktijk in de PKN van Goes. Voor EREdienst maakte hij daarvan een schriftelijke versie, waarin hij onder meer een aantal waardevolle tips geeft aan wie ook vespers wil organiseren in zijn gemeente. Het lied van de maand februari is Liedboek 406c ‘Holy, holy, holy Lord’. Jan Smelik bespreekt ... Lees verder

November 2020

November 2020

De column van Harmen Trimp draagt de titel 'We zijn weer terug bij af', en gaat over het achterwege laten van gemeentezang vanwege de coronacrisis. Hierop volgt het derde deel van het drieluik van Aart-Jan de Jong over evangelische invloeden in de gereformeerde liturgische traditie met betrekking tot lichamelijkheid. In dit slotdeel geeft de schrijver zijn visie op welke lichamelijke aanbiddingsvormen passend zijn in een kerkdienst die zich wil bewegen in de traditie van Calvijn. ... Lees verder

September 2020

September 2020

Johan Haaksma opent het nummer met de gebruikelijke ‘Intonatie’. Hij plaatst het creatieve werk van kerkmusici en liturgen in het perspectief van de Bijbel, een boek vol creativiteit. Hierop volgt het tweede deel van het drieluik van Aart-Jan de Jong over evangelische invloeden in de gereformeerde liturgische traditie met betrekking tot lichamelijkheid. In dit tweede deel wordt duidelijk gemaakt wat die evangelische lichamelijke handelingen in de liturgie zijn en wat ze inhouden. Jan ... Lees verder

Juli 2020

Juli 2020

In de rubriek ‘intonatie’, waarmee EREdienst traditiegetrouw opent, gaat Jan Smelik in op het onderzoek naar het gebruik van liedbundels in christelijke Nederland, waarover het Nederlands Dagblad begin juni berichtte. Johan Haaksma publiceert het tweede deel over orgelbegeleiding in de praktijk. Hij gaat daarin nader in op de wijze waarop de overgang van voorspel naar begeleiding moet verlopen: hoe kun je als organist de gemeente duidelijk aangeven wanneer zij precies moet inzetten? Ook ... Lees verder

Mei 2020

Mei 2020

Het meinummer 2020 van EREdienst opent gewoontegetrouw met een ‘Intonatie’. Deze keer gaat VGK-voorzitter Alle Smith in op de verschillende betekenissen van de term 'intonatie’. Johan Haaksma schreef een tweedelig artikel over het begeleiden van gemeentezang in de praktijk. In het eerste deel gaat hij onder meer in op het belang van een goede cadans, het kiezen van de juiste tempi. Jan Smelik bespreekt Liedboek 378 ‘Sterk, Heer, de handen tot uw dienst’, dat het lied van de maand juni Lees verder

Maart 2020

Maart 2020

In de rubriek 'Intonatie' schrijft Jan Smelik over 'liturgie als opbouwwerk' Is het bekende Lutherlied 'Een vaste burcht' een lied voor de veertigdagentijd? Op deze vraag zoekt Jan Smelik een antwoord. Hij gaat daarbij tevens in op de herkomst en geschiedenis van het lied, dat in de negentiende en twintigste eeuw nogal eens misbruikt is als nationalistisch of protestantse strijdlied De bijdrage van Menno van der Beek in de rubriek 'Taal & liturgie' draagt de titel 'Harop vragen ... Lees verder

Januari 2020

Januari 2020

Het nummer opent met een intonatie waarin Harmen Trimp ingaat op een vraag die menig vrijgemaakt organist interessant zal vinden: welke organist speelde tijdens de Vrijmakingsvergadering op 11 augustus 1944 in de Lutherse Kerk te ’s-Gravenhage? Vervolgens staat in het nummer aflevering drie van de serie over monumentale kerken en orgels van vrijgemaakt-gereformeerde kerken. Harmen Trimp schrijft dit keer over de Waalse Kerk in Maastricht. Het lied van de maand februari 2020 is ... Lees verder

November 2019

November 2019

Erik Zwiep opent het novembernummer een ‘Intonatie’, waarin hij een paar voorzetten geeft om jongeren te interesseren voor het orgel. Harmen Trimp vervolgt zijn serie over monumentale gebouwen en orgels van vrijgemaakt-gereformeerde kerken. Dit keer besteedt hij aandacht aan de Église Française in Voorburg. Ria Borkent schreef een bijdrage in de rubriek ‘Taal & liturgie’: ‘Noorderlicht. Jij die oprecht geloof, nooit wordt jouw licht gedoofd’. Jan Smelik bespreekt de liederen ... Lees verder

September 2019

September 2019

David de Jong opent het nummer met een intonatie onder de intrigerende titel ‘Paus gezocht (m/v)’. Lydia Vroegindeweij begon tien jaar geleden ‘Orgelkids’, een project om kinderen in aanraking met het orgel te brengen. In haar artikel beschrijft ze de inhoud en groei van deze wereldwijde beweging. Jan Smelik bespreekt het lied van de maand oktober: ‘O God en Heer almachtig’ (GK 200), een lied van Willem Barnard op de melodie van psalm 130. In de rubriek ‘Taal & liturgie’ ... Lees verder

Juli 2019

Juli 2019

Redacteur Johan Haaksma opent het nummer met een column onder de titel 'Orgelmuziek voor miljoenen'. Harmen Trimp vervolgt zijn serie over monumentale gebouwen en orgel van vrijgemaakt-gereformeerde kerken. In deze aflevering gaat het over de Kleine Kerk te Steenwijk. Anje de Heer bespreekt Liedboek 62a-c, waarmee het rooster 2018-2019 van het Lied van de maand afsluit. Jan Smelik bespreekt het lied ‘Kom, laat ons opgaan’ (Liedboek 1016).Johan Haaksma ... Lees verder

Mei 2019

Mei 2019

VGK-voorzitter Alle Smith opent het meinummer met een column over de toekomst van de VGK, waarbij hij vooral aandacht vraagt voor het werven van nieuwe, jonge leden. In de rubriek ‘Steunpunt liturgie’ schrijft Anje de Heer over de twee b’s van een hedendaagse liturgische praktijk: bricoleren en blenden. Wat houden deze begrippen wel en niet in? Beide begrippen hebben te maken met ‘diversiteit’ en de daaraan verbonden uiteenlopende wensen en verlangens. Menno van ... Lees verder

Maart 2019

Maart 2019

Het maartnummer 2019 van EREdienst opent met een column van Jan Smelik; hij plaatst daarin vraagtekens bij de praktijk om voor aanvang van de kerkdienst het orgel te bespelen. Harmen Trimp opent een artikelenserie over historische kerken en orgels van vrijgemaakt-gereformeerde kerken. In de eerste aflevering komt de kerk en het Standaart-orgel (1918) van de Gereformeerde Kerk (vrijg.) van Axel aan bod. Anje de Heer bespreekt het lied ‘Heer, voor alle mensen roepen ... Lees verder

Januari 2019

Januari 2019

'Hoe staan we ervoor?' is de titel waarmee Jan Smelik het nummer opent. Hij bespreekt daarin de huidige liturgische en kerkmuzikale situatie binnen de Gereformeerde Kerken (vrijg.). Anje de Heer bespreekt het lied van de maand februari 2019: 'Geloofd zijt Gij, God onze Heer' (Gereformeerd Kerkboek 179), een lied voor bij de inzameling van de gaven (tekst: André Troost, melodie: Psalm 91). Het lied van de maand maart 2019 is 'Ontferm U over kinderen' uit het Gereformeerd ... Lees verder

November 2018

November 2018

Jan Smelik bespreekt het lied 'De barmhartige ziet naar mij om' (Liedboek157e), dat in december het lied van de maand is. De aflevering in de rubriek 'Taal & liturgie' werd geschreven door Ria Borkent.Onder de titel 'Uniek wat komt van God' gaat ze in op kerkzang als oefening in geloof en liefde. Het lied van de maand januari 2019 is een twintigste-eeuws lied uit Amerika. Het werd voor het Liedboek vertaald door Andries Goovaart: 'O, Christus, bron van lentebloei' Liedboek 817. De Lees verder

September 2018

September 2018

Jan Smelik bespreekt het proefschrift 'Heilige gezangen' waarop Jaco van der Knijff in juli jongstleden promoveerde aan de Rijksuniversiteit van Groningen. De aflevering in de rubriek 'Taal & liturgie' werd geschreven door Jan Groenleer. Hij stelt vragen bij Liedboek 719: ademt dit lied wel de geest van de Schrift en legt het niet alle gewicht op de geest van de tijd of de sfeer die wij, goed bedoeld, weten te creëren? Bram Veefkind mengt zich in de discussie die recent in het ... Lees verder

Juli 2018

Juli 2018

 Johan Haaksma publiceert het tweede (slot)deel over de kerkliederen van Nederlandse dichters uit de negentiende eeuw. Hij behandelt daarin een aantal letterkundige aspecten. Ko Joosse schrijft over het digitale compendium bij het Liedboek - Zingen en bidden in huis en kerk. Hij vertelt over achtergronden bij het ontstaan van het compendium, en over de inhouden en het gebruik ervan. René van Loenen geeft een praktijkvoorbeeld hoe een 'werkplaats voor liturgie' in een plaatselijke ... Lees verder

Mei 2018

Mei 2018

 Jan Smelik bespreekt Liedboek 137a, de twintigste-eeuwse bewerking van psalm 137 van Ewald Bash, op de melodie van een volksliedje uit Letland. Menno van der Beek maakte een vertaling van het lied 'And did those feet in ancient time' van William Blake, dat in Engeland als kerklied geldt. Hij gaat tevens in op de intrigerende achtergronden bij dit lied. Anje de Heer schreef een bespreking van Liedboek 63a, het Lied van de maand juli. Johan Haaksma constateert dat zowel ... Lees verder

Maart 2018

Maart 2018

 Anje de Heer bespreekt achtergronden bij de negrospiritual ‘Go down, Moses’, waarvan een Nederlandse vertaling in het Liedboek – Zingen en bidden in huis en kerk staat (Liedboek 168). Een lied waarin het thema ‘bevrijdig uit slavernij’ drie betekenislagen heeft. Roeland Smith maakt in zijn artikel ‘Voer voor goede herders’ (rubriek ‘Taal en liturgie’) een vergelijking enerzijds met het lezing van poëzie in het onderwijs en anderzijds het taalgebruik in preken en liederen. ... Lees verder

Januari 2018

Januari 2018

 Sytze de Vries introduceert zijn lied 'In de weldaad van uw woorden', dat hij schreef naar aanleiding van de promotie van Hanna Rijken. Peter Sneep componeerde de melodie, die inclusief een zetting bij het artikel afgedrukt staat In zijn artikel 'Het huis met vele kamers' beschrijft Peter Ouwerkerk het ontstaan van het Huis van de Kerkmuziek, waarin kerkmuzikale organisaties zich onlangs verenigd hebben. Ook gaat hij in op de doelstellingen, de eerste activiteiten en de toekomst van Lees verder

November 2017

November 2017

Ria Borkent schrijft in de rubriek ‘Taal & liturgie’ over de diverse liedgenres die er zijn, en hoe daarmee om te gaan in de liturgie. In het bijzonder besteedt ze aandacht aan de noodzaak om liederen voorafgaande aan de kerkdienst te oefenen. In het artikel van Anje de Heer gaat het om bekende liturgische elementen, waarmee gereformeerde kerkdiensten doorgaans beginnen: het votum en de groet. Ze schetst vanuit de historie een aantal lijnen en gaat in op de functies. Jan ... Lees verder

September 2017

September 2017

Jan Smelik schrijft over Luther en de muziek, en wat we vandaag de dag van de visie van de reformator kunnen leren. In zijn artikel ‘De stem van Het Landvolk’ gaat Jan Groenleer in op de betekenis van de dichtersgroep die vijftig jaar gelden de interkerkelijke psalmberijming voltooide. Het nummer bevat vervolgens twee liedbesprekingen: ‘Geef vrede door van hand tot hand’ (Liedboek 1014 –bespreking: Jan Smelik) en ‘Wij offerden aan goden (Liedboek 743 – bespreking: Anje de Heer). De ... Lees verder

Juli 2017

Juli 2017

In het julinummer van EREdienst treft u een artikel aan van Anje de Heer over een overbekend meubelstuk in de kerk: de preektstoel. De kansel - ook wel ‘houten broek’ genoemd - is uit de mode. Is dat terecht? Hoe is de preekstoel in de kerk terechtgekomen? Welke aspecten spelen een rol wanneer je nadenkt over het nut of onnut van de kansel? De fuga is een bekend verschijnsel in de orgelmuziek, zowel bij organisten die van blad spelen als degenen die improviseren. Johan Haaksma gaat ... Lees verder

Mei 2017

Mei 2017

In het meinummer schrijft Menno van der Beek over zijn verblijf in de Abdij Koningsoord in Oosterbeek. Daar maakt hij de getijdendiensten mee, waarin de Psalmen een centrale plaats hebben. Anje de Heer bespreekt het prachtige pinksterlied 'Heilige liefdeskracht' (liedboek 673). 'Proeverij van pinksterliederen' luidt de titel van Harmen Trimp; de spoeling van pinksterliederen blijkt minder groot dan men zou verwachten. Op 10 juni hoopt de VGK haar 44ste jaarvergadering te houden. ... Lees verder

Maart 2017

Maart 2017

In het nieuwe nummer zoekt Jan Smelik naar voor- en nadelen van het beameren van liederen. Zijn er goede redenen om het projecteren van liederen te prefereren boven het zingen uit een papieren liedbundel? Anje de Heer schrijft over liturgische spiritualiteiten, die een grote rol spelen bij hedendaagse ontwikkelingen in het veelkleurige liturgische landschap. Hierbij gaat het steeds om vorm, taal, klank en structuur, die weer onlosmakelijk verbonden zijn met de inhoud. Johan Haaksma ... Lees verder

Januari 2017

Januari 2017

In het nieuwste nummer van EREdienst wordt het rapport van deputaten Eredienst aan de generale synode van Meppel 2017 besproken. Harmen Trimp bezocht het Porritt-orgel dat in september 2016 onlangs in de Columnakerk te Groningen is geplaatst. Jan Smelik bespreekt de liederen van de maand februari (Liedboek 973 ‘Om voor elkaar te zijn uw oog en oor’) en maart (Liedboek 301a-k). Als muziekbijlage twee koraalbewerkingen van George Stam: ‘Aan U behoort, o Heer der heren (Liedboek 978) ... Lees verder

November 2016

November 2016

Het novembernummer 2016 van EREdienst opent met een column van Johan Haaksma, waarin hij reden en nut onderstreept om liederen te oefenen. Ria Borkent schrijft in haar artikel 'Zeg mij het dagwerk aan' over de lofzang van Zacharia, en kondigt tevens een kinderbijbel aan die in 2017 zal verschijnen en waarin ook psalmen, brieven en spreuken zijn opgenomen. Jan Luth vervulde lange tijd diverse functies binnen de VGK. Ter gelegenheid van zijn pensioenering per 10 november 2016 ... Lees verder

September 2016

September 2016

Het septembernummer opent met een 'Intonatie' waarin Harmen Trimp ingaat op de discussie over Liedboek 737 ('de negers met hun loftrompet'). Jan Groenleer geeft een beschouwing over 'de taal van de stilte'. Naar aanleiding van een discussie of een openbare geloofsbelijdenis per se in een eredienst moet plaatsvinden, belicht Anje de Heer dit verschijnsel vanuit de liturgie en de geschiedenis. Tevens bespreekt zij het lied 'Nu zingen wij getroost en blij', de bewerking die Ria ... Lees verder

Juli 2016

Juli 2016

In het juli-nummer van EREdienst gaat René van Loenen in op het gebruik van het Wilhelmus in de kerkdienst. Jan Smelik bespreekt Weerklank, de liedbundel voor de hervormd-gereformeerde eredienst. De liederen van de maanden augustus (Liedboek 963: Luister naar de wind) en september (Liedboek 970: Vlammen zijn er vele) worden besproken. Van het lied ‘Vlammen zijn er vele’ maakten Johan Haaksma en Harmen Trimp als muziekbijlage een intonatie, zetting en 5 variaties. Het nummer ... Lees verder

Mei 2016

Mei 2016

Intonatie: "..elkaar toesprekend met psalmen, hymnen en geestelijke gezangen" door Johan Haaksma Johan Haaksma: 'Schrijf een bicinium (2-slot) Menno van der Beek: 'Aankondiging van een dubbele linnen band' Bespreking Liedboek 23d 'Was ik een schaap, was Hij mijn herder' door Anje de Heer Bespreking Liedboek 254 'Vriendelijk licht, dat heel de dag' door Jan Smelik Jaarstukken voor de 43ste Algemene Ledenvergadering Berichten Lees verder

Maart 2016

Maart 2016

Het maartnummer van EREdienst opent met een column over het zogenaamde collectespel. Koos Geerds bespreekt daarna de teksteditie van Psalmen voor Nu. Hij vraagt zich af of het geen tijd is voor een ‘Psalmen voor Nu 2.0.’. Architect Jan Borkent las het boek ‘Vensters op refodomes’ (Bevindelijke gereformeerden en moderne kerkbouw) en schreef voor EREdienst een kritische recensie die tot nadenken stemt over kerkbouw in het algemeen. Jan Smelik bespreekt de liederen voor de maanden ... Lees verder

Januari 2016

Januari 2016

Het eerste nummer van jaargang 43 opent met een column van Harmen Trimp over de vraag wanneer het nieuwe jaar begint of zou moeten beginnen. Jan Smelik neemt de 'inzameling van de gaven' onder de loep en met name recente projecten die moeten leiden tot het digitaal collecteren in de eredienst. Het orgel, dat voorheen in het kerkelijk centrum Het Kruispunt te Apeldoorn stond, is onlangs in de GKv Het Noorderlicht van Assen geplaatst. Arian van der Mark besteedt hier aandacht aan. ... Lees verder